Archive for juli 2008

Å slange seg i sola..

juli 31, 2008

Hot town, summer in the city.. Agurknyheter er eit sikkert sommarteikn. Eg trudde det verste var overstått etter dagesvis med saftige krigsoverskrifter om Storås, sex, burlesk, porno, stripping og andre klassiske agurk-ord. 

Men igår fekk jentene seg ein god latter då me kikka på dei tabloide framsidene i lunsjkøen: «Legene tok penisen min!» står det på Dagbladet, sjølvsagt med «penisen min» i absolutt størst mulig skriftstørrelse og feite krigstypar. Innhaldet i saka er sikkert alvorleg nok det, men sjølve formen blir noko komisk når bildet bak overskrifta er eit ektepar med strålande smil om munnen! Mannen ser superhappy ut, og jaggu meg ser kona ganske så tilfreds ut også..

VG følger i samme spor med ei skikkeleg slangeagurk: Eksplosjon av huggorm og veps i sommar! Stort bilde av ein huggorm. Budskap: Les VG og få dei livsviktige råda, ellers kan du vere ille ute..

Ei anna viktig sak er også via rikeleg plass på VG si førsteside: den franske presidentfrua Carla Bruni kan avsløre at: «Sarkozy elsket nakenbildet!» Å jøss, seier du det – likte ektemannen din nakenbildet av deg..? Men VG veit som alltid å benytte sjansen til å klistre eit nakenbilde på framsida!

Foreldrepermisjon – eit gode som bør delast!

juli 29, 2008

Eg er tilbake med eit tema eg er veldig opptatt av: deling av foreldrepermisjon. Dette var ei særdeles aktuell sak i mediebildet tidlegare i år, då både Likelønnskommisjonen og Mannspanelet la fram sine rapportar. Likelønnskommisjonen støttar forslaget om ei tredeling av permisjonen, det vil seie den islandske modellen der 1/3 er forbeholdt mor, 1/3 er forbeholdt far og 1/3 er valgfri. Dette er eit forslag som mange støttar, blant anna Ap si kvinnegruppe og SV. Mannspanelet gjekk inn for ei firedeling i første omgang, med ei seinare omlegging til tredeling dersom den totale permisjonstida blir utvida.

Eg kan seie det med ein gong: eg er definitivt positiv til større grad av deling. Eg synest ei tredeling høyrest fornuftig ut, men sjølvsagt kan andre modellar også diskuterast.

Argument som talar for ei meir rettferdig deling av foreldrepermisjonen:

1. Rettferdighet: Foreldrepermisjon er eit viktig velferdsgode, og det synest urimeleg at dette godet ikkje skal delast meir rettferdig mellom foreldra. Kvifor er det i dei fleste tilfeller kun mor som skal ha det privilegiet det er å få vere heime med barnet det første året?

2. Tilknytning: Det er særleg viktig for faren å få mulighet til å knytte seg til barnet tidleg. For mora er dette meir biologisk ordna – gjennom graviditet, fødsel og evt amming. Morsinstinktet kan nok ofte vere til hinder for å sleppe faren til den første tida. Derfor er det svært viktig at faren blir inkludert og får ta ansvar tidleg – også aleine med barnet!

3. Likestilling i arbeidslivet: Større deling vil ha positive konsekvensar når det gjeld kvinners karriere og likestilling i arbeidslivet. Ved ei deling av permisjonen blir lovpålagt, vil ingen arbeidsgivarar kunne nekte eller gjere det vanskeleg for menn å ta permisjon. Det vil også bli like «risikofylt» å ansette ein ung mann som ei ung kvinne, fordi begge vil måtte ut i permisjon når barna kjem. Kvinner vil dessutan ikkje sakke akterut på samme måte som idag, grunna fråvær i permisjonar. Det er i dag eit lønnsgap på 15% mellom kvinner og menn. Likelønnskommisjonen har konkludert med at store deler at dette gapet finn si forklaring i småbarnsperioden. På Island har dei etter innføring av tredelt foreldrepermisjon klart å redusere lønnsforskjellen mellom kjønna med 6%.

4. Likestilling i heimen: Kanskje vel så viktig som likestilling i arbeidslivet; betre fordeling av permisjonen vil vere eit uvurderleg tiltak for å få betre arbeidsfordeling heime. Det kan neppe vere overraskande at kvinner får hovudansvaret heime, både når det gjeld husarbeid og barn, dersom det er kvinner som tar ut heile permisjonen sjølve. Då kjem ein inn i eit mønster som vanskeleg kan snus. Som Anne Sandvik Lindmo sa i eit intervju: Dersom ein ikkje vil dele på permisjonen, kan ein takke seg sjølv for manglande likestilling i heimen.

5. Prinsipielt: Både mor og far har like mykje ansvar for eit felles prosjekt som det eit barn er. Foreldrepermisjonen tilhøyrer verken mor eller far, den tilhøyrer barnet. Staten kjøper foreldra fri fra arbeid for at dei best mulig skal kunne ta seg av barnet det første året. Eg vil tru det er til barnets beste å få tilbringe mest mulig tid med begge foreldre det første året, og eg trur definitivt det er til familiens beste at både mor og far tar aktiv del i barnets oppvekst fra starten av.

Dei vanlegaste motargumenta:

1. Valgfriheten blir fratatt familiane. Mange meiner at staten ikkje skal styre familiepolitikken. Argumentet om valgfrihet blir dratt fram fra Høgre og KrF kvar einaste gong det skal innførast tiltak retta mot familien. Eg er tilhengar av ei fleksibel ordning, men meiner at ei deling av permisjonen kan vere fleksibel. Og sjølv om foreldra kan dele permisjonen i dag, er det svært få som faktisk gjer det. Grunnane kan vere mange. For eksempel kan mor ønske å ha heile permisjonen sjølv, eller fars arbeidsgivar kan vere negativ til pappaperm. I kor stor grad har faren då valgfrihet..? Dei konservative partia er i mot alle inngrep og kvoteringar, og meiner at samfunnet sjølv vil ordne dette på sikt. Det kan godt hende, men vil me vente mange tiår på ei utvikling som vil ha så mange positive ringvirkningar? Me kunne ha droppa kvotering av kvinner inn i politikken også, men då ville ikkje unge jenter i dag hatt rollemodellar som Gro Harlem Brundtland (som er stolt over å ha blitt kvotert inn i politikken!), og kvinnelege statsrådar ville vore mangelvare.

2. Amming. Mange uttrykker bekymring for at ei deling av permisjonen vil føre til problemer med amminga. Dersom mor tar ut 2/3 av permisjonen vil ho kunne vere heime i 6 eller 8 mnd (avhengig av om ein tar ut 10 eller 12 mnd). Det er også ei ordning som gir ein time ammefri fra jobben. Korriger meg dersom eg tar feil, men så vidt eg veit er det ingen dokumentasjon for viktige helsegevinstar for barnet ved amming utover 6 mnd her i vestlege land. Det er utan tvil dei første månadane med amming som er viktigast. Dessutan er det sjeldan aktuelt med fullamming etter 6 mnd, då bør barnet begynne å få annan mat i tillegg. Det må heilt klart leggast til rette for amming utover 6-8 mnd dersom foreldra ønsker dette, men eg kan ikkje sjå at dette er eit argument sterkt nok til å vege opp for alle dei positive konsekvensane av delt permisjon.

3. Ein kan ikkje ta dette godet fra mor. Som nevnt tidlegare; det er ikkje mor sin permisjon. Utanom 3 veker før fødsel og 6 veker etter fødsel (som er øyremerka mor), kan permisjonen delast fritt mellom foreldra. Dette argumentet held derfor ikkje. Ei deling av permisjonen vil på sikt kunne gi mor noko endå eir verdifullt: nemleg ein far som er deltakande og likestilt i heimen og i forhold til barnet.

4. Biologi. Eg mistenker at nokon framleis er av den oppfatning at kvinner er betre omsorgspersonar enn menn, og at det eksisterer biologiske grunnar til at et er kvinnene som skal ha hovudansvaret for barna. Eg håpar dette er eit forelda syn, men under debatten som pågjekk i vinter var det tendenser til lett kamuflerte biologiske argument. Eg er overbevist om at menn er like gode omsorgspersonar som kvinner, men dei må få sleppe meir til!

5. Menn skal tvingast til å ta permisjon. Når Oddvar Steenstrøm i Tabloid stirrar inn i tv-kamera, rettar peikefingeren mot deg og ropar: ”Er det riktig at fedre skal TVINGES til å være hjemme med barna..?!” – ja då er det sjølvsagt ein provokasjon i kjent stil, men samstundes ei påminning om den positive utviklinga me har vore vitne til dei siste generasjonane. Det er vel ingen kommande fedre nå for tida som synest det er eit overgrep å få vere heime med sitt lille barn..? Eg trur menn meir enn gjerne vil stille opp meir heime. Undersøkelsar viser at 7 av 10 menn ønsker seg meir permisjon. Som Erik Solheim sa: Han er stolt over å tilhøyre ein generasjon menn som ikkje føler maskuliniteten truga av å ha omsorg for barn, heller tvert imot. Bravo!

For ei kjapt blikk på debatten som pågjekk tidlegare i år: Les gjerne her eller her. Les synspunkta til nokon som er enige med meg her, eller nokon som er uenige med meg her.

Og skriv gjerne ein kommentar om kva DU meiner!

Mamma mia!

juli 18, 2008
UIP    

Foto: UIP

What a night… Dot dot dot! 

Som namnet på bloggen min tilseier, har eg ein tendens til å la meg rive med.. Idag har eg berre ein ting å seie: Ta beina fatt og spring i full fart for å sjå Mamma mia-filmen! Eg såg den for andre gong i forgårs, og fleire skal det bli.

 

 

 

 

Dette er spikertynn søtsuppe og karikerte klisjear, men it doesn’t matter! FOR EIT KICK! 🙂 Denne filmen er eit fyrverkeri, ei energibombe og uimotståeleg sjarmerande. Den trår klampen i bånn fra første sekund og tar rett og slett heilt av! Sjefen sjølv, Meryl Streep, er både dancing queen og drama queen, og høgdepunktet er når ho syng «The winner takes it all» så rått og lidenskapleg at frysningane varar lenge etterpå. Og Pierce Brosnan overraskar! Når sjølvaste 007 kastar seg ut i sang og dans, er det nesten så ein ikkje trur det ein ser: Han tullar ikkje – han meinar det. Det er så ektefølt og inderleg at det er ikkje til å tru.

Eg er veldig glad for at eg har evnen til å ta hemningslaust av over ein fjollete film. Denne evnen delar eg med ein filmanmeldar utanom det vanlege, nemleg fargeklatten Arild Abrahamsen i Stavanger Aftenblad. Les hans anmeldelse av Mamma mia her, så forstår du kva eg meinar. 

Thank you for the music!

Ein god latter…

juli 17, 2008

…forlengar angiveleg livet. I så fall bør eg takke milliardær og investor Jan Haudemann Andersen for å ha gitt meg et år eller to ekstra. Nå skal eg demonstrere ein hersketeknikk. Latterleggjering. Fordi han fortjener det.

I VG i helga var han via heile sju sider i helgemagasinet, og to sider inne i sjølve avisa. I helgemagasinet fekk han synse i hytt og pine om klimadebatten (som han meiner er ein bløff), pappaperm (som han meiner er noko tull), norske politikarar, klimaklovnen Petter Stordalen.. And so the story goes.

Men han slår dei fleste rekordar med utsagnet: ”Jeg er ikke glad i å se menn trille barnevogn”. Dette ser han på som ein feminin syssel. Og fordi det er forskjell på menn og kvinner bør det som seg hør og bør vere ei viss arbeidsfordeling.

Det er unekteleg ein smule komisk at milliardærar får fritt spelerom til å synse i vilden sky fra framsida på landets største avis (og kvifor i all verden skal denne typen ha noko truverdighet i klimadebatten..?). Dette dreier seg sjølvsagt om ein gjensidig avhengighet mellom PR-kåte rikingar og tabloide aviser.

”Alle må jo få ha sine meninger”, svarar Haudemann Andersen til kritikken. Vel og bra det, men av og til er et kanskje betre å halde sine eigne meiningar innanfor husets 700 kvadratmeter..?! Ellers kan ein lett gå i fella og bli ein barnevogn-klovn… 😀

I couldn’t help but wonder…

juli 16, 2008

Slik startar skribenten Carrie Bradshaw sine betraktningar i avisspalta med same namn som serien og filmen Sex and the City (SATC). Og eg kan heller ikkje la vere å undre: Kva er det som gjer at SATC framleis oppnår store overskrifter? Den amerikanske tv-serien om dei fire venninnene i New York var eit friskt pust og til dels kontroversiell då den starta i 1998. Den 6.juni hadde filmen basert på tv-serien premiere i Noreg, noko som har medført rekordstort førehandssal og betydeleg medieomtale. SATC har ikkje gått av moten.

Rollefigurane er fire sterke og sjølvstendige kvinner i 30-40 åra som spelar hovudrolla i sitt eige liv. Og som menn har gjort på lerretet i årevis, tar dei for seg av det Manhattan har å by på, det vere seg cosmopolitans eller menn. Den raude tråden er likevel det vennskapen og samhaldet dei støttar seg til gjennom smått og stort, gjennom medgang og motgang. Store dosar humor, sarkasme, legendariske sitat og sjølvironi er viktige tilleggsingrediensar. Og visst kjem det heile i fin innpakning! Mote, designerplagg, vesker og ikkje minst sko gjer det heile til ei frydefull og uoppnåeleg visuell oppleving. Det er lett å vere einig i noko av kritikken mot SATC, særleg dette som gjeld den konsumkulturen serien representerar. Eit anna paradoks er at dei ”single and fabulous” jentene stadig er på jakt etter den store kjærleiken. Eg har imidlertid høyrt serien bli samanlikna med ei god venninne: ikkje perfekt, men ein er veldig glad i henne likevel.

Som stor tilhengar av serien har eg sjølvsagt følgt nøye med på medieomtalen i kjølvatnet av premieren. Mykje er blitt sagt, men mest slåande er den dirrande peikefingeren som stadig dukkar opp. Nokon lar seg tydelegvis kraftig provosere og opprøre av denne filmen. SATC blir skulda for å vere egoistisk, overflatisk, materialistisk, å oppfordre til bruk-og-kast av menn og for å undervurdere kvinner. Ikkje lite! Folk må sjølvsagt få meine akkurat kva dei vil om SATC. Mest interessant er det imidlertid at ikkje berre filmen, men også me som ser den, blir gjenstand for nedsetjande karakteristikkar (blant anna i mange anonyme kommentarar til anmeldelsen i BT). Me er angiveleg egosentriske shopoholikarar som bryr oss meir om å skaffe oss Manolo Blahnik-sko enn om kva som skjer elles i verda. Me er prinsesser som leitar etter draumeprinsen. Og i svenske Aftonbladet: Dersom me likar SATC, fortener me berre halvparten av lønna til menn. Eg har ikkje tenkt å ta dette alvorleg, men det er likevel eit symptom på at dette er eit fenomen som opprører enkelte. Kva er grunnen til dette?

Eg håpar verkeleg ikkje at ein serie om fire sjølvstendige kvinner verkar trugande på nokon i år 2008.  Jentene er blitt kalla dei nye feministiske forbilda, men i så måte var serien frekkare i frasparket enn kva filmen er. I filmen har dei dessverre gått litt i Hollywood-fella og jakta på kjærleiken er det dominerande temaet.  Dette kan vel ikkje vere sprengstoff?

Kritikken kretsar stadig rundt den ytre innpakninga. For oss som kjenner serien er SATC så mykje meir enn dette sukkerspinnet på toppen. Men sjølv om det ikkje hadde handla om anna enn sex og mote – kva så? Er det noko gale med rein og skjær underhaldning? Vanlegvis ikkje. Det er ingen som tillegger menn spesielle personlege eigenskapar fordi om dei er lidenskapleg opptatt av James Bond eller andre actionheltar. Men også her er me i høgste grad vitne til materialisme, produktplassering, dyre bilar, og så absolutt bruk-og-kast av kvinner. Men på eit vis er typisk kvinnelege interesser som mote og shopping mykje lågare på rangstigen enn typisk mannlege interesser som spreke bilar eller dyrt sportsutstyr.

Så kanskje har det litt med kjønnsroller å gjere likevel? Enkelte meiner tydelegvis at kvinner ikkje skal kunne seie ”ja takk, begge deler”. Me skal ikkje kunne drøyme oss vekk med SATC og samstundes behalde vår integritet og oppnå respekt. Eg verken håpar eller trur at dette er ei utbredt haldning, då den vitnar om eit avgrensa handlingsrom for kvinner. Mens det me eigentleg treng, er eit større perspektiv i feminisme-begrepet og større aksept for ulike livsvalg, noko eg meiner SATC er eit positivt bidrag til.

Sjølv om me likar SATC, kan me vere opptatt av andre ting også. Sjølv om me likar SATC, er det ikkje sikkert at den største draumen vår er å få ei Louis Vuitton-veske. Sjølv om mi gode venninne er hardnakka SATC-fan, er ho også meir sosialt engasjert og reflektert enn dei fleste eg kjenner. Til høsten flyttar ho til Uganda for å jobbe med AIDS-saka for FN. Eg håpar ho tar shoe-box’en med heile SATC-serien med seg. Ja takk, begge deler!