Archive for oktober 2008

Fornuft og følelsar

oktober 31, 2008

Med berre 4 dagar igjen til det amerikanske presidentvalget, tenkte eg å gi dykk eit lite innblikk i følgande: Kven stemmer kva, og kvifor? Dette innlegget er ei salig sjangerblanding, med fakta og følelsar om kvarandre – akkurat som valgkampen sjølv. Å sjå nærmare på desse spørsmåla gir ikkje berre innsikt i amerikansk velgardemografi; til ei viss grad kan skillelinjene også ekstrapolerast til å beteikne heile det amerikanske samfunnet. For sjølv om Obama seier: «There is no liberal America, there is no conservative America – there is just the United States of America», så kan ein av og til få følelsen av at USA er ein splitta nasjon. Iallfall når det er snakk om politikk. Som komikaren Groucho Marx sa i si tid: «All people are born alike – except Republicans and Democrats..»

Republikanarane framstår for meg grovt sett som ei todelt gruppe velgarar. For det første er det mange pengesterke forretningsfolk som sympatiserar med partiet. Dei er økonomisk konservative, det vil seie at dei har klokkartru på det frie markedets og den reine kapitalismens velsignelse. Dei er motstandarar av økt statleg styring, og ikkje minst; dei er sterkt i mot skatteøkning. Det er sikkert ideologiske og godt begrunna årsarar til dette standpunktet, men den enklaste forklaringa er ofte den beste: Dei er redde for at uvedkommande kan komme til å få sugerøyret ned i pengebingen deira. I tillegg til dresskledde businessfolk er det også mange eldre som stemmar republikansk, mest av gammal vane kan det ofte virke som. Partiet har ikkje tilnavnet Grand Old Party (GOP) for ingenting – det er eit ærverdig parti med lange og stolte tradisjonar. Den andre hovudgruppa er truleg fleire i antall enn businessfolka; dette er folk fra smalltown America og mindre tettbebygde strøk, særleg i statane midt i landet og i sør. Det er denne folkerike velgargruppa McCain og Palin prøver å appellere til ved å snakke om Hockey-Mums, Joe Sixpacks og ikkje minst det siste tilskuddet til familien; Joe the Plumber. Dette er for det meste vanlege arbeidsfolk som har lite å vinne på den konservative økonomiske politikken til det republikanarane. McCain prøvar å skremme dei med at Obama vil ta pengene deira og «spread the wealth around», men faktum er at mange ville ha profittert betre på Obama sin økonomiske politikk. Mange i denne velgargruppa er religiøse og sterkt sosialkonservative, f.eks når det gjeld abort eller homofile ekteskap. Dei er også skeptiske til for mykje statleg innblanding og kontroll. 

Demokratane virkar umiddelbart som ei meir heterogen og mindre stereotyp velgargruppe. Demokratane er meir liberale både i økonomiske og sosiale spørsmål, og er i fleirtal blant innbyggarane i dei store byane, blant høgt utdanna og blant unge velgarar. Geografisk kan ein forenkla seie at øst- og vestkysten er demokratisk, medan midten av landet og sør er republikansk. Ifølge ei meiningsmåling utført av Time er demokratane støtta av 97% av svarte velgarar, 88% av registrerte demokratar, 88% av folk som reknar seg som liberale, 56% av alle kvinner, 54% av dei som reknar seg som moderate, 49% av partiuavhengige (independents), 48% av kvite kvinner, 43% av alle menn, 38% av kvite menn og 20% av konservative. Til samanlikning er republikanarane støtta av 90% av registrerte republikanarar, 75% av konservative, 57% av kvite menn, 51% av alle menn, 45% av kvite kvinner, 43% av partiuavhengige, 38% av moderate, 37% av alle kvinner, 6% av liberale og 0% av svarte velgarar. Dette er ei enkelt meiningsmåling utført i begynnelsen av oktober. Den gir ikkje heile sanninga, men eit lite innblikk i kven som støttar dei to partia. 

Ei velgargruppe det er mykje fokus på nå i valgkampinnspurten er dei såkalla sving-velgarane (swing-voters). Dette er ei noko diffus beteikning på velgarar som ikkje har bunde seg til ein kandidat eller eit parti. Dei kan derfor like gjerne stemme både til høgre og venstre. Kor stor er denne velgargruppa? Gjennomsnittleg dei siste tiåra har sving-velgarane utgjort cirka 20% av alle velgarar. Dette antallet er imidlertid synkande, og i 2004 var dette talet nede i ca 13%. Antallet er høgare tidleg i valgkampen, og går nedover ettersom det nærmar seg valg. Det er snakk om eit betydeleg antall potensielle velgarar, og begge kandidatar brukar mykje tid og penger på å overbevise denne ubestemte gruppa velgarar. Sving-velgarar er ikkje ei demografisk definert velgargruppe, men dei tenderer til å vere moderate og ikkje veldig politisk engasjerte. Mange klarar då heller aldri å velge side, og endar opp med å ikkje stemme. Eg vil tippe at i denne valgkampen er det mange sving-velgarar å finne blant kvit middel/arbeidarklasse utanfor dei store byane, mange av desse var kanskje tilhengarar av Hillary Clinton i primærvalga. 

Så kva er det til sjuande og sist som avgjer kven ein stemmer på..? Dei politiske sakene er sjølvsagt viktige, og i år har økonomien naturleg nok vore den klart viktgaste saka for amerikanarane. Men det er ikkje berre fornuft som ligg bak valget av ein kandidat – følelsar spelar også inn. Mange gir si stemme til den kandidaten dei likar best, den kandidaten dei kjenner seg mest igjen i, og som dei lettast kan identifisere seg med. Mange har spekulert i kor stor betydning rase vil ha i årets valgkamp. Mi meining er at rase kan vere eit ledd i beslutningstakinga for nokon få, men eg trur også at det det ofte er meir komplekse forhold som ligg bak den Obama-skepsisen nokon føler. Han framstår for mange som vanskeleg å identifisere seg med av ulike grunnar. Nokon kallar han for elitistisk og akademisk, andre synest han er «annleis» på grunn av sin eksotiske bakgrunn. Det har derfor vore ein del snakk om korvidt han er «amerikansk nok» eller «patriotisk nok». I kor stor grad dette er uttrykk for meir eller mindre bevisst diskriminering på grunn av rase, er ukjent, men eg trur bakgrunnen for haldningane er meir samansette.

Når han nå ligg an til å vinne, er det mange grunnar til dette også. Bush er kanskje tidenes mest upopulære president, og dei aller fleste er enige om at dei siste 8 åra har vore eit svart kapittel i amerikanske historie. USA har starta to krigar. Krigen i Irak blei starta på feilaktig grunnlag og er blitt eit pengesluk av dimensjonar. Den nasjonale gjelda har økt noko heilt usannsynleg. Det har lenge vore økning i arbeidsløyse og tvangssalg av boligar, og den nedadgåande økonomispiralen enda som kjent nyleg med den største finanskrisa sidan 30-talet. Det er dermed lett å forstå at det amerikanske folket er klare for endring. Men dette er ikkje heile forklaringa. Obama har vist seg å utklasse McCain når det gjeld retorikk og talegaver, han har hatt eit meir konsistent og ufravikeleg budskap heile kampanjen gjennom, han presenterte eit tydelegare forslag til løysing då finanskrisa var eit faktum, og han engasjerar og inspirerar nye velgargrupper på ein unik måte. McCain på si side har ført ein meir vinglete valgkamp, der budskap og strategi nærmast har skifta fra veke til veke. Eg trur tidspunktet er tilnærma perfekt for Obama, men eg trur også han er rett mann til rett tid. Vil den neste presidenten bidra til å dempe kulturkrigen som den politiske polariseringa representerar, og virke samlande på the United States of America?

Snart får me vite om USA verkeleg er «ready for change».

Better dead than red

oktober 28, 2008

«Obama said to Joe the Plumber that he wanted to «spread the wealth around». Joe the Plumber said, it sounded to him like socialism.» I denne duren har refrenget i den republikanske valgkampen gått dei siste vekene. Etter at responsen på The Kitchen Sink Strategy ikkje var optimal, og etter at terrorist-stempelet ikkje heilt klistra seg fast, fant dei ut at tida var inne for kraftigare skyts: dei henta fram s-ordet. Nei, eg tenker ikkje på satanist, sjåvinist eller svindlar.. Her i USA er verstingen blant skjellsorda eit anna s-ord: sosialist. 

Å bli kalla sosialist er sterk lut, og republikanarane valgte då også å la desse orda komme fra den nyttige idioten Joe the Plumber, i staden for å ta s-ordet i eigen munn. Røyrleggaren fra Ohio som diskuterte skattepolitikk med Obama, har fått kjendisstatus i rekordfart og blitt eit symbol for McCain sin kampanje. Obama skal i den forbindelse ha sagt noko om at alle vil få det betre dersom ein sprer velferda til flest mulig. Dette var eit utsagn som republikanarane greip med begge hender. Dette var ein gyllen mulighet til å stemple Obama som ein sosialist som ønsker å øke skattane og øke statleg styring. 

Den amerikanske frykta for sosialismen har sjølvsagt djupe historiske røtter i kampen mot kommunismen, men dessverre har denne overdrevne frykta for alt som luktar av sosialistiske ordningar gjort at mange velferdsordningar er fråverande eller lite utvikla i USA. Mangelen på eit offentleg helsesystem for alle er eit godt eksempel. Her må folk kjøpe privat helseforsikring, og kor mykje penger du kan legge på bordet vil følgeleg avgjere kvaliteten og omfanget av ordninga. Svært mange fattige i USA er heilt utan helseforsikring. Det er verkeleg uforståeleg korleis eit framståande og velutvikla land som USA kan vedkjenne seg at helsetilbud er ei vare du må kjøpe, i motsetning til eit tilbud alle har grunnleggande rett på. Eit anna eksempel er den totale mangelen på barne-, familie- og likestillingspolitikk. Kvinner som får barn i USA har ikkje nødvendigvis rett på lønna permisjon. Mange arbeidsgivarar har ei ordning som sikrar dei noko lønna permisjon, men det er snakk om veker og i dei beste tilfellene opp mot 3 månadar. Pappapermisjon eksisterer vel knapt. I tillegg er barnehage usannsynleg dyrt. Ei av mine kollegaer sa at dersom ho skulle ha dottera i barnehage, hadde det kosta henne utrulege 1800 dollar i månaden. Då eg spurte dei kvifor dette ikkje var ei sak på den politiske agendaen i det heile tatt, svara dei at det blei sett på som «socialism». Velferdsordningar finansiert av skattebetalarane sine penger blir altså lett ansett som sosialisme. 

Så til tross for at både Joe the Plumber, Joe Six-Packs og ikkje minst Hockey-Mums rundt om i landet kunne hatt god bruk for betre velferdsordningar, er det ingenting amerikanarane er meir redde for enn skatteøkning. Å forslå skatteøkning er verre enn å banne i kyrkja. Det høyrer med til historia at Obama faktisk forslår skattekutt for alle som tjener mindre enn 250 000 dollar. For dei som har personinntekt over dette vil han øke skattenivået nokon få prosent, til det nivået som var på 90-talet, før Bush sine skattekutt til dei rike blei innført. Likevel reiser McCain og Palin nå rundt i landet og skremmer folk med at Obama er ein sosialist som vil øke skattane deira. «Spreading the wealth.» Orda blir spytta foraktfullt ut, som om det ville vore det verste skrekkscenario ein kan tenke seg. Han vil TA pengene dine! McCain vil ikkje at nokon skal få økte skattar. Men så vil han heller ikkje investere i helse eller utdanning. Han vil i staden fortsette å pøse ut skattebetalarane sine penger i Irak. 

Det store paradokset er sjølvsagt at veldig mange av velgarane som McCain klarar å skremme over på si side, faktisk ville ha profittert mykje betre på Obama sin økonomiske politikk. Det frie marked og rein kapitalisme fungerer tross alt best for dei som har penger. Men med dagens økonomiske situasjon i USA er det verkeleg mange som sliter. Ved hjelp av Sarah Palin og Joe the Plumber prøver McCain seg på ein genistrek: å framstå som ein folkeleg talsmann for den vanlege mann i gata. Han vil ikkje ta pengene dine. Han vil ikkje «spread the wealth around». Han er FOR FOLK FLEST..

Pro-choice vs pro-life

oktober 12, 2008

På CNN si nettside kan ein idag lese at Sarah Palin går til frontalangrep på retten til sjølvbestemt abort. Ho er motstandar av abort i alle tilfeller unntatt der mora sitt liv er i fare. Det vil seie at ho også er i mot abort dersom ei kvinne blir gravid etter voldtekt eller incest. Dette er ekstreme meiningar i norsk målestokk. Rett nok vil KrF innføre visse restriksjonar på retten til sjølvbestemt abort, men eg trur ikkje det er så veldig mange fleire enn Ludvig Nessa og Børre Knudsen som vil gå like langt som Palin. Men i USA er denne debatten høgst levande. Landet deler seg mellom dei som er pro-choice og dei som er pro-life. Pro-choice vil seie å vere tilhengar av retten til sjølvbestemt abort, medan pro-life er beteikninga på dei som er motstandar av abort og vil kjempe for fosteret sin rett til liv. Litt forenkla kan ein seie at dei fleste konservative republikanarar er pro-life, medan dei fleste demokratar er pro-choice. Spørreundersøkingar utført i 2007 viste at denne saka deler landet i to, omtrent halve befolkninga på kvar side. 

Korleis er regelverket for abort i USA idag? Den nåverande praksisen baserer seg på ei presedens-skapande sak fra 1973, kjent som Roe vs Wade-saka. Høgsterett fastslo då at å forby abort i første trimester (første 3 mnd) var å rekne som grunnlovsstridig. Dette hovudprinsippet gjeld fortsatt. Detaljar rundt andre forhold, som informering av foreldre, obligatorisk veiledning, og abort etter første trimester, varierar noko fra stat til stat. Sarah Palin og John McCain vil oppheve Roe vs Wade-dommen, og sterkt innskrenke muligheten for abort. Barack Obama vil behalde praksisen som den er, og er dermed tilhengar av kvinner si rett til sjølvbestemt abort. Til nå i valgkampen har Palin unngått å fronte sine ekstreme meiningar i abortsaka, truleg fordi republikanarane har vore redde for at dette kunne skremme vekk sving-velgarar og kvinner. Når ho nå tydelegvis har fått klarsignal til å ta bladet fra munnen, kan det virke som om hennar meiningar er stuereine for John McCain og hans stab. Det er skremmande nyheter. John McCain er nemleg på langt nær like ultrakonservativ og ekstrem som Palin og den mest konservative basen i partiet. Men ved å velge Palin som visepresidentkandidat og gi henne klarsignal til å fronte meiningar som dette, signaliserer han ein annan kurs. Eg har vanskeleg for å sjå kva han kan vinne på dette. Palin sine sosialkonservative haldningar til mellom anna abort appellerar sterkt til den konservative basen i partiet, men eg kan ikkje forstå anna enn at denne velgargruppa vil støtte dei uansett. Burde dei ikkje heller prøve å tiltrekke seg ubestemte velgarar som befinner seg meir i det politiske sentrum, og sving-velgarar som byttar på å sympatisere med dei to partia? 

Det er dårlege nyheter for kvinner i USA at Palin og så mange andre ønsker å sette kvinnesaka minst 50 år tilbake i tid, til ei tid då kvinner ikkje hadde rett til å bestemme over sin eigen kropp eller sitt eige liv. Dei seier at dei er pro-life, men det er ikkje kvinner sine liv dei kjempar for. Abort er ikkje ei enkel sak, og alle si personlege meining bør respekterast. Men å frata kvinner denne retten til sjølve å velge, er vanskeleg å tolke som noko anna enn eit brudd på ein grunnleggande menneskerett. La oss håpe håpe amerikanske kvinner får behalde «a woman’s right to choose».

Dei skitne ords taktikk

oktober 8, 2008

«The high heels are on, and the gloves are off.» Silkehansken er kasta, katta er ute av sekken, og me leikar ikkje lenger valgkamp. I krig og politikk er alt lov! Eller..? Både McCain og Obama har offentleg bedyra at dei vil drive ein annleis valgkamp, utan personangrep og skittkasting. Når me nå likevel er vitne til ein valgkamptaktikk kalla «The Kitchen Sink Strategy», der skitt og grums blir kasta i utslagsvasken og ut til velgarane, er det tydeleg at maktbegjæret kan gjere at ein går på akkord med sine noble prinsipper.

John McCain har vore ein respektert mann i Senatet, på tvers av partia, og han har framstilt seg sjølv som ein moralsk, hederleg og prinsippfast kandidat. Men trengt opp i eit hjørne, med kniven på strupen, har pipa fått ein annan lyd. Republikanske strategar seier det rett ut: Dersom me snakkar om økonomien, tapar me valget! Ein dag utan fokus på økonomi eller Irak, er ein god dag for McCain. Men bailout-planen har ikkje løyst situasjonen, og dei økonomiske problema er meir i fokus enn nokon gong. Dette passa McCain dårleg. Desperasjonen har gitt seg utslag i den mest nedrige strategien av dei alle, ondsinna personangrep og tydeleg appell til folks framandfrykt. «Who is the real Barack Obama..?» spør han retorisk, med eit megetsigande og skeptisk blikk mot forsamlinga. «A terrorist!» brølar ein av tilhøyrarane. Sarah Palin har imidlertid fått hovudansvaret for skittentøysvasken, og ho har på kort tid gjenoppliva alle dei potensielle skjeletta i Obama-skapet. Samtlige historiar er avslørt og oppklart for lenge sidan, men kva gjer vel det; når dei tjener sitt formål om å så tvil om personen Obama og hans hensikter. Sjølv om ho ikkje går så langt som den overivrige tilhøyraren hos McCain og eksplisitt kallar han ein terrorist, antydar ho at han har tette bånd til terroristar: «Our opponent is someone who sees America as being so imperfect that he’s palling around with terrorists.» Fra publikum høyrer ein at nokon ropar: «Kill him!» Sjølvsagt kan ikkje McCain og Palin haldast ansvarlege for kva enkeltpersonar i folkemengda kan finne på å ytre, men dei bør kanskje spørre seg sjølve kva klima dei skapar med ein slik retorikk. 

Dessverre har heller ikkje Obama holdt seg for god til å komme med skitne personangrep. I ein tv-reklame drar kampanjen hans fram igjen den såkalla Keating-skandalen, og prøver å knytte McCain til denne. Etter mi meining burde han ha heva seg langt over dette desperate forsøket fra McCain på å snu fokuset fra sak til person, og kjørt sitt eige løp. Undersøkingar viser at velgarar mislikar personangrep, og det er lett å forstå at dette lett kan bidra til politikarforakten mange føler. Så kvifor gjere det likevel..? Eg trur bakgrunnen er at sjølv om dei fleste er enige om at dette oftast er ondsinna og irrelevante avsporingar fra dei viktige sakene i valgkampen, vil deler av budskapet kunne klistre seg til folk sin underbevissthet. Ved å spele kynisk på frykt for det ukjente, spelar ein på følelsar som ikkje alltid fornufta kan styre. Og følelsar er viktig når folk velger kven dei skal gi sin stemme. Når McCain-kampanjen nå innser at dei ikkje kan vinne debatten om den viktigaste saka for amerikanarar flest, økonomien, håpar dei nå at «The Kitchen Sink Strategy» på mirakuløst vis kan bli ein gamechanger. 

Men svertekampanjane og skittkastinga foregår ikkje på høgaste hald. McCain og Obama voktar seg vel for å få skitt under neglene. Det er valgkampstrategar, bakmenn og -kvinner, og ikkje minst ein pitbull med lipstick som gjer «the dirty work». I kveld har den andre presidentdebatten mellom McCain og Obama gått av stabelen, og det er påfallande kor låg risiko dei tar. Det er stram regi, innøvde replikkar, ingen uventa utbrudd, ingen blir pressa til verkeleg å svare på spørsmåla, og ingen egentleg debatt kandidatane i mellom. Dei berre byttar på å gjenta sine mantra. Det er nesten slik at dersom McCain eller Obama begynner på ein setning, ja då kan eg avslutte den.. Det er forutsigbart og trygt, og så absolutt å foretrekke framfor skittkasting. Men akk, så kjedeleg.. Det er nesten så ein kan få lyst til å dra ein Sarah Palin: Get the high heels on and the gloves off! Men berre nesten…

Biden vs Palin: Med silkehanskar og manus

oktober 4, 2008

 

«Can I call you Joe..?» Slik starta debatten me alle har venta på; visepresident-debatten mellom Joe Biden og Sarah Palin. Forventningane til debatten har vore skyhøge, vel og merke mest på grunn av den potensielle underhaldnings-verdien. Den foreståande debatten har vore eit ynda samtaleemne på lunsjrommet heile veka. Men på jobb idag var dei ei litt oppgitt stemning, sidan debatten viste seg å bli noko kjedeleg og tannlaus. Mest fordi det ikkje var ein reell debatt med direkte ordskifte kandidatane i mellom, meir ei veksling mellom to separate monologar. Biden og Palin – kontrasten kunne knapt vore større.. Ingen vil påstå at dei er på samme politiske nivå, eller at dei stiller som likeverdige debattmotstandarar i denne samanhengen – og begge var fullstendig klar over dei minefelta dette medfører. Derfor hadde dei kvar sin agenda, og kjørte kvart sitt løp. Biden var beherska og disiplinert, og unngjekk demonstrativt å angripe eller utfordre Palin direkte. I staden retta han skytset mot høgare hald, mot den sittande regjeringa og mot McCain. Han viste som forventa bunnsolide kunnskaper og gode debattegenskaper. Eg skulle nok ønske at han hadde konfrontert Palin i litt større grad, men truleg hadde han klare instrukser om å ta silkehanskane på og ikkje risikere noko. Palin sitt mål for kvelden var å sjarmere flest mulig «Joe Six-Packs» og «Hockey-Mums» der ute, med folkeleg image, enkelt språk og «straight talk» rett inn i kamera. Ho gjer eit stort nummer ut av si rolle som ein Washington-outsider, og forsøker etter beste evne å snu si manglande erfaring til noko positivt. Ho lukkast nok delvis med å kommunisere til målgruppa si, ho unngjekk dei aller største tabbane, og tatt i betraktning kor lågt lista låg klarte ho seg betre enn mange forventa.

Når det er sagt, er det nesten noko karikert over den overtydelege folkelegheita hennar. Og det er ikkje berre fordi eg har Tina Fey sin legendariske parodi i bakhovudet. Ho blunkar mot kamera, puttar «darn right» og «heck» inn i annankvar setning, og viser stadig til sin småbybakgrunn: «You know what I did back home in Alaska..?!» Dette kunne kanskje vore sjarmerande trekk i ein annan samanheng, eller dersom ho faktisk hadde noko substans å fare med i tillegg. Men under debatten igår svara ho konsekvent ikkje på spørsmåla, og leste i staden opp forhåndsfabrikkerte svar fra notata sine. Det var i periodar direkte komisk. Så mykje for «straight talk».. Ho innrømma det til og med, ved å seie ting som at «eg vil heller snakke om…» eller «eg svarar kanskje ikkje på spørsmåla, men eg vil snakke rett til det amerikanske folk». God dag Palin, økseskaft! For min del var botnen nådd då ho sa følgande om dei globale klimaendringane: «Eg vil ikkje krangle om kva som er årsakane.. Let’s just fix the problem!» ER DET MULIG..?! Som Biden repliserte: «Dersom ein ikkje veit årsakane, er det komplett umulig å komme opp med ei løysing!» At ein slik kommentar kan glippe ut ved ei enkelt anledning kan vere forståeleg, som då ho sa nærmast det samme under det fatale intervjuet med Katie Couric forrige veke. Men å gjenta det under den velregisserte visepresidentdebatten – det er verkeleg godt gjort. Sarah Palin er sikkert dyktig på mange områder, men å vere visepresident i USA er ikkje nokon spøk, særleg ikkje dersom presidenten er ein 72 år gammal kreftoperert mann. Då bør ein ha den erfaringa og faglege tyngden som gjer ein kompetent til å kunne ta over som president. Det har ikkje Sarah Palin, og eg meiner det er direkte uansvarleg av republikanarane å velge ein inkompetent kandidat i eit desperat forsøk på å sanke stemmer ved populistisk gambling.

Kollegane mine er definitivt ikkje i hennar målgruppe, og stemninga på lunsjrommet vårt er ikkje eit godt barometer på hennar popularitet. Mange meinar då også at sjølv om Biden objektivt sett vant debatten, så lukkast ho med sin strategi. Men ein skal vere forsiktig med å undervurdere dei mange «Joe Six-Packs» og «Hockey-Mums» rundt om i landet. Eg håpar og trur at mange nok tar til fornuft og seier «thanks, but no thanks» den 4.november.

What now?

oktober 1, 2008

Kva nå..?! Igår var det blåmandag. Kongressen avviste forslaget fra regjeringa om ein 700 milliardars redningspakke. The Big Bailout skulle få økonomien på rett kjøl og hindre fullstendig kollaps i kredittmarkeda. Finansministeren og sentralbanksjefen har satt all si ære i å få trumfa denne avtalen gjennom. President Bush har talt til folket med alvorleg mine. Både Obama og McCain støtta tilslutt den reviderte planen. Thanks, but no thanks, sa Kongressen, med 228 mot 205 stemmer. Det som skulle bli tverrpolitisk samarbeid er i staden blitt tverrpolitisk opprør og kaos, i det eit fleirtal av republikanarane og ein tredjedel av demokratane stemte mot avtalen. Finansmarkedet reagerte med det største krakket sidan rett etter 11.september 2001, med eit fall i Dow Jones på vanvittige 777 poeng. «What now?» var overskrifta på Metro-avisa idag. Vel, idag har Dow Jones gått opp betrakteleg igjen, og verda står visst til påske likevel. Årsaken til at Wall Street gjorde comeback idag er truleg ei optimisme i markedet om at ein kriseplan skal bli vedtatt likevel. Idag blei det klart at Senatet skal stemme over redningsplanen i morgon kveld, og det er forventa eit fleirtal for planen. Kva som skjer i Kongressen neste gong det blir avstemning der, er imidlertid usikkert. Medlemmene i Kongressen er under sterkt press fra mange kantar, både politisk press fra sine leiarar om å godta avtalen og i mange tilfeller eit sterkt press fra velgarar i heimstaten om å forkaste avtalen. Mange ser på dette som eit folkeleg opprør mot Washington og den sittande regjeringa, og meinar det er urimeleg at skattebetalarane skal vere med å redde Wall Street fra sine eigne fatale feilvurderingar og grådighet. Andre meinar at dette ikkje lenger handlar om å redde Wall Street, men om å redde den amerikanske økonomien fra katastrofe, og at planen derfor vil komme vanlege folk til gode. Det mest slåande i denne debatten er kor totalt uenige ekspertane er. Kvar kveld er det ei rekke økonomiske ekspertar som uttalar seg på CNN, og dei deler seg i to leirar: For eller mot bailout. Og meiningane er sterke og steile; det er enten eller: Nokon meinar at redningsplanen er eit latterleg forslag fra ei inkompetent regjering, og at den ikkje på nokon måte vil kunne betre den økonomiske situasjonen. Andre hevdar hardnakka at planen må gjennomførast, jo før jo heller, ellers vil konsekvensene bli ein langvarig depresjon. Det er ikkje lett å vite kven ein skal tru på. Eg er glad det ikkje er meg som skal stemme over dette forslaget i morgon..